همتافتگى اقتصادى و توسعه

مرتضى ايمانى راد_کارشناس اقتصادی
تا يک اقتصاد همتافته نشود توسعه پيدا نمى كند. هم اكنون مطالعات متعددى نشانگر ارتباط معنى دار بين همتافتگى اقتصادى ( يا پيچيدگى اقتصادى ) economic complexity و پيشرفت اقتصادى economic progress و يا توسعه اقتصادى economic development است . اين مطالعات نشان مى دهد كه هر چه يك اقتصاد همتافته مى شود هم پيشرفت بيشترى را تجربه ميكند و هم مسير را براى نرخ رشد آتى فراهم ميكند.

همتافتگى اقتصادى و توسعه

اقتصاد

محور توسعه و پيشرفت در يك كشور تراكم دانش مستتر در توليدات رقابت پذير در سطح اقتصاد جهانى است. محور اين تراكم ايجاد دانش ضمنى tacit knowledge  است كه هم غير قابل انتقال است ، هم تاريخى شكل ميگيرد و هم هزينه ايجاد آن زياد است . از همه مهمتر اينكه دانش ضمنى به زيربنا سازى قوى اجتماعى – اقتصادى نيازمند است .

اين دانش ضمنى درست است كه در سطح فرد ايجاد مى شود ولى به تنهايى قابل توليد نيست . براى اينكه دانش ضمنى بتواند به توليد برسد ( بر خلاف دوران شكار كه دانش ضمنى فردى منجر به توليد ميشد ) نياز به سازمانى گسترده براى ايجاد زنجيره دانش ضمنى است تا بتواند در نهايت كالايى را توليد كند.

اين كار در سازمانهاى بزرگ ايجاد مى شود. اين سازمانها با جمع كردن دانش ضمنى مكمل هم ميتوانند يك محصول نهايى را توليد كنند. اين سازمان نيز با مبادله با سازمانهايى ديگر هم دست به مبادله دانش آشكار explicit knowledge ميزنند و هم دانش ضمنى را مبادله مي كنند.

روابط فراز و نشيب بين صنايع در واقع سايه دانش ضمنى در فرايند توليد است . كل اين سازمانها سپس با سياستگذار در ارتباط هستند . اين مجموعه به هم تنيده دانشى را در نتيجه هم تافتگى اقتصادى economic complexity مى نامند. بنابراين اگر بخواهيم ببينيم كه يك كشور بهتر است توليدش را در كجا متمركز كند ، پاسخ اين است كه جايى كه اقتصاد با تعريف بالا همتافته شده است .

نكته اى كه وجود دارد و بايد به آن توجه كرد اين است كه دانش مستتر در كالاها نوعش ضمنى tacit است و به شدت غير قابل برنامه ريزى !

دانش ضمنى همانند يک گياه نياز به زمين حاصلخيز دارد . در واقع خود دانش ضمنى كه محور توسعه است ، خودش معلول بسترهاى اجتماعى – اقتصادى است و به  همين دليل غير قابل برنامه ريزى است . اين دانش با تجربه ، كه اين خود معلول آزمون و خطاى افراد يك جامعه است ، حاصل مى شود.

به اشتراک گذاری مطلب

مطالب مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *