توسعه صنعت هوایی

توسعه کمی و کیفی صنعت هوایی، ارزش افزوده شهروندان ایرانی

خرید هواپیما از فرانسه مهم‌ترین رویداد هوایی چند سال اخیر کشور است که نتیجه رفع تحریم‌های جهانی علیه ایران در پی اجرای برجام بود و اولین هواپیما حدود دو ماه پیش تحویل داده شد  و دومین هواپیما اول هفته به زمین نشست و به خدمت ناوگان هوایی درآمد.

توسعه صنعت هوایی

توسعه صنعت هوایی

دولت توانست با یک برنامه‌ریزی دقیق و با هزینه پایین، ۱۱۸ فروند هواپیما با مدل‌های مختلف و البته نوساز از ایرباس خریداری کند. اخیرا آمریکا هم برای اینکه از قافله عقب  نماند با تمام مخالفت هایی که با ایران دارد برای معامله ایران با بوئینگ در یک بانک معتبر ال سی باز کرد که از دو جهت حائز اهمیت است.

اولا ترس دیگر کشورهای جهان و شرکت ها برای فعالیت و همکاری با ایران از بین می رود  و بخشی از مشکلات ارتباطات بین المللی بانکی از میان برداشته شود و از سوی دیگر عزم  جدی دولت ایران برای توسعه صنعت حمل و نقل کشور را نشان می دهد که برای توسعه تجاری و اقتصادی بسیار ضروری می نماید.

این اقدامات از همان ابتدا با واکنش مغرضانه تندروها مواجه شد و به هر نحو ممکن سعی کردند این اقدام دولت را زیر سؤال ببرند اما به روشنی مشخص بود که عزم دولت برای نوسازی ناوگان حمل و نقل و به ویژه صنعت هوایی کشور با استفاده از فرصت‌های مختلف و امکانات مالی محدودی که در اختیار دارد جدی است.

معامله با ایرباس و مذاکره و توافق با بوئینگ و دیگر شرکت‌های هواپیمایی از روسیه تا ایتالیا و تلاش برای ورود علم و تکنولوژی روز صنعت هواپیماسازی از طریق شرکت «تكنام» از جمله تلاش‌های دولت روحانی برای توسعه کمی و کیفی صنعت هوایی کشور با مشارکت بزرگترین شرکت‌های جهان است.

با وجود حمله‌های مختلف از سوی برخی دلواپسان که منافع جناحی و حفظ قدرت خود را بر منافع ملی و رشد و پیشرفت کشور و مهم‌تر از همه امنیت جانی هموطنان خود ترجیح می‌دهند و از هر ابزار ملی و گروهی و فردی برای تخریب اقدامات اصلاح‌گرانه روحانی  استفاده می‌کنند.

در کنار مسئولان داخلی مسئولان کشورهای دخیل در برجام  بر توسعه صنعت هوایی ایران تأکید دارند و حتی موافقت دولت آمریکا برای مذاکره و معامله بوئینگ با ایران مبین این موضوع است که ضمن اینکه به سود نهایی شرکت‌های خود فکر می‌کنند از طرف دیگر نشان‌دهنده رغبت طرف‌های غربی و به ویژه آمریکا برای اجرای برجام است.

فدریکا موگرینی هم در آخرین سفر خود به ایران یکی از محورهای صحبت‌های خود در تهران را به صنعت هوایی کشور اختصاص داد و از حمایت اتحادیه اروپا برای گسترش و توسعه این صنعت در ایران خبر داد.

از سوی دیگر مذاکرات عباس آخوندی در سفر اخیرش به آلمان با مسئولان حمل و نقل و شرکت‌های مطرح این کشور و خبر ورود وزیر حمل و نقل فرانسه با هواپیمای ایرفرانس به ایران برای پیگیری مذاکرات و ارزیابی توافقات قبلی، نوید روزهای خوبی را برای صنعت هوایی ایران می‌دهد.

ظرفیت ایران برای پیشتازی در صنعت هوایی

بر کسی پوشیده نیست که ناوگان هوایی ایران به دامنه مختلفی از هواپیماها اعم از ناوگان ۷۰ نفره کوتاه‌برد تا هواپیماهای پهن‌پیکر برای پرواز بر فراز قاره نیاز دارد و باید قدرت و توان برنامه‌ریزی برای مسیرهای مختلف جهان  جهت برقراری ارتباطات تجاری و گردشگری را داشته‌باشد.

صنعت هوانوردی ایران در وضعیت بسیار نابسمانی است به طوری که در حال حاضر ۲۵۰ فروند هواپیما در ناوگان هوایی کشور وجود دارد که از این تعداد ۱۰۰ فروند زمین‌گیر و از رده خارج هستند. ضمن اینکه میانگین عمر ۱۵۰ فروند هواپیمای فعال دیگر ۲۲ سال است و وضعیت مناسبی ندارد.

وزیر راه و شهرسازی معتقد است: سهم ایران از صنعت هوانوردی با دارا بودن وضعیت مناسب جغرافیایی باید پیشتاز کل منطقه در صنعت هوانوردی باشد اما از موقعیت بسیار ضعیفی برخوردار است.

به عنوان نمونه شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی(هما) به عنوان شرکت هواپیمایی ملی کشورمان در سال گذشته ۴ میلیون و ۶۰۰ هزار مسافر جابجا کرده در حالی که ایرلاین‌های جنوب خلیج فارس ۸۸ میلیون مسافر در سال جابه جا کردند در واقع این تفاوت فاصله قابل توجهی است که در این زمینه هدفگذاری شده تا به موقعیتی دست یابیم تا با همه خطوط هواپیمایی منطقه‌ای رقابت کنیم و به جایگاه اصلی خود در منطقه برسیم.

منتقدان خرید هواپیما که به خوبی از این وضعیت آگاهند و خود قبل از عقد قرارداد از منتقدان جدی دولت در سهل‌انگاری نسبت به صنعت هوایی بودند با چرخشی ۱۸۰ درجه‌ای، این خریدها را نمایشی خواندند و بر بی‌تأثیری این اقدامالت در زندگی مردم تأکید ‌کردند در حالی که واضح است که دولت برای پیشرفت کشور همه جانبه و در همه زمینه‌ها فعالیت می‌کند و این قراردادها در سطح رفع نیاز بوده و جنبه تجملاتی هم ندارند و طبق گفته‌های مسئولان کشور برای رسیدن به وضعیت مطلوب در صنعت هوایی به ۵۰۰ الی ۷۰۰ هواپیمای جدید و نوسازی و گسترش فرودگاه‌ها نیاز دارد.

ایتالیا و تأمین هواپیماهای کوتاه‌برد و انتقال تکنولوژی

در سفر رئیس‌جمهوری به ایتالیا توافق اولیه برای تأمین هواپیماهای با برد کوتاه صورت گرفت تا فرودگاه‌های مناطق کمتر برخوردار فعال شوند. بسیاری از این مناطق از شهرهای توریسم‌پذیر و بکر هستند که می‌توانند هدف گردشگری باشند.

از سوی دیگر كارخانه باسابقه تكنام (tecnam) ایتالیا برای نخستین بار با عقد قرارداد ۲۴ ماهه به ارزش ۳۰ میلیون یورو دانش ساخت هواپیما را به شركت دانش بنیان توسعه پرواز یزد واگذار كرده‌است و تا ۳۰ ماه آینده هواپیماهای ساخت ایران در آسمان كشورمان به پرواز در خواهد آمد.

اجرای این قرارداد كه بهمن سال گذشته در سفر رئیس جمهوری به ایتالیا و با حضور وزیر صنعت، معدن و تجارت به امضا رسید مانع خروج ارز با حجم بسیار زیاد برای خرید قطعات و هواپیماهای آموزشی نظامی و غیر نظامی می شود و خرید پیشرفته ترین هواپیمای دنیا بدون خروج ارز، گمرك و هزینه زیاد حمل و نقل هواپیما امكان پذیر خواهد شد.

مدیرعامل شركت دانش بنیان توسعه پرواز  تأکید کرد: با توجه به اینكه تمام آلیاژهای تولید هواپیما از سالها پیش در كشورمان موجود است قیمت تمام شده انواع محصول ها نسبت به مشابه آن در اروپا برای كشورمان ٣٠ درصد كاهش می یابد و مهمتر از همه اینكه ایران به طور كامل صاحب دانش فنی تولید هواپیما خواهد شد.

بر اساس قرارداد منعقد شده علاوه بر اعزام نیروی متخصص از ایران به اروپا برای آموزش، یك هواپیما نیز در این مدت (۲۴ ماه) به صورت كاملاً مجزا با طراحی مشترك متخصصان شركت توسعه پرواز یزد و تكنام ایتالیا با نامی ایرانی در كشورمان تولید می شود.

پرداخت سالانه ۵ میلیارد دلار هزینه بلیت به ایرلاین‌های خارجی

در حال حاضر بخش عمده‌ای از سفرهای بین‌المللی از ایران یا به مقصد ایران توسط ایرلاین‌های خارجی صورت می‌گیرد و سهم ایرلاین های داخلی در پروازهای بین المللی به شدت کاهش یافته به طوری‌که سالانه حدود ۵ میلیارد دلار ایرانیان به خطوط هوایی خارجی هزینه بلیت پرداخت می‌کنند.

یعنی دقیقا نصف هزینه خرید هواپیما سالانه صرف اجاره‌ از ایرلاین‌های خارجی می‌شود و ضمن اینکه ارز زیادی از کشور خارج می‌شود سودی به حال صنعت هوایی کشور ندارد. اما با صرف هزینه دوسال اجاره، علاوه‌بر اینکه صنعت هوایی دچار تحول اساسی می‌شود جلوی هزینه‌های گزاف اجاره از ایرلاین‌های خارجی گرفته‌ می‌شود.

آخوندی ضمن اشاره به برنامه های وزارت راه و شهرسازی در جهت افزایش سرمایه شرکت‌های هواپیمایی، گفته است: بر اساس مصوبه شورای‌عالی هواپیمایی حداقل سرمایه برای یک شرکت هواپیمایی در صورت فعالیت در مسیرهای بین المللی (full AOC) 350 میلیارد تومان تعیین شده است. البته در برابر این سرمایه هیچ بدهی نباید وجود داشته باشد.

بنابراین نخستین لازمه داشتن یک شرکت هواپیمایی خوب برای پاسخ به تقاضای مردم داشتن حداقل کفایت سرمایه است.  شرکت‌هایی که سرمایه آنها از حداقل سرمایه تعیین شده کمتر باشد باید نسبت به افزایش سرمایه خود از روش‌های مختلف از جمله بازار سرمایه، ادغام در یک‌دیگر یا سایر روش‌های مدنظر خود تامین مالی کنند. در هر صورت اگر شرکت‌های هواپیمایی ما داعیه رقابت و پرواز در سطح دنیا را دارند باید حداقل دو فروند هواپیماهای ملکی داشته باشد.

معامله شیرین بوئینگ با مسئولان هوایی ایران

نمایندگان شرکت آمریکایی بوئینگ در یک سفر سه روزه به تهران نخستین مذاکرات با شرکت‌های هواپیمایی ایرانی در دوران پسا تحریم را انجام داد تا برای ورود به یکی از معدود بازارهای هواپیمایی بکر دنیا با شرکت ایرباس وارد رقابت شود.

نماینده این سازنده هواپیمای آمریکایی همچنین درباره روش‌های فاینانس و خدمات تعمیر و نگهداری مدل‌های فرسوده بوئینگ که سالهاست در ایران مورد استفاده هستند مذاکره داشت و به گفته مسئولان ایرانی شرکت بوئینگ به ایران قول داد حمایت از فعالیت هواپیماهای کنونی در ایران را در دستور کار خود قرار دهد.

استقبال و همكاری شركت های هواپیمایی ایران با شركت هواپیماسازی بوئینگ آمریكا به نحوه پشتیبانی این شركت و تأمین قطعات هواپیماهای موجود در خطوط هوایی ایران بستگی دارد. لازم به ذکر است هم اكنون حدود ۵۰ فروند انواع هواپیمای بوئینگ در خطوط هوایی ایران فعال هستند كه ۳۲ درصد ناوگان هوایی فعال كشور را تشكیل می دهد .

دبیر انجمن شركت‌های هواپیمایی در این رابطه تصریح کرد: در این نشست با طرح مسایل و مشكلات مربوط به پشتیبانی از هواپیماهای بوئینگ موجود ، این شركت قول داد مجوز لازم برای توسعه همكاری خود را با شركت های ایرانی از وزارت خزانه داری امریكایی اخذ كند.

مقصود اسعدی سامانی یادآورشد:همكاری شركت بوئینگ با شركت های هواپیمایی ایران به صورت محدود و موردی از زمان مذاكرات ژنو آغاز شده بود اما با سفر نمایندگان این شركت به تهران قرار است بوئینگ همكاری خود را با خطوط هوایی ایرانی افزایش دهد.

کاهش قیمت تمام شده با ورود هواپیماهای نو

بدیهی است که هر چه تعداد هواپیماهای فعال کشور افزایش یابد تعداد صندلی نیز افزایش می یابد و به تبع آن عرضه بیشتر خواهد شد و شرکت‌های هواپیمایی در سیستم رقابتی باید قیمت خود را کاهش دهند ضمن اینکه هواپیماهای نو که وارد ناوگان می‌شوند مصرف سوخت بسیار کمتری نسبت به هواپیماهای موجود دارند بنابراین با قیمت تمام شده آنها کاهش می‌یابد.

آخوندی معتقد است: گرچه ایرلاین‌ها باید سرمایه خود را از صنعت هوانوردی مستهلک کنند اما هرچه عرضه را بیشتر کنیم و به جای ۱۵۰ فروند فعلی ۵۰۰ فروند هواپیما در ناوگان هوایی کشور فعال شود قاعدتا رقابت افزایش می یابد و مردم برنده آن خواهند بود.

با اینکه دولت به لحاظ مالی جهت نوسازی کامل هواپیمایی کشور با مشکل جدی روبروست اما میتوان اقدامات دیپلماتیک آن را در حوزه صنعت هوایی ستودنی دانست. این اقدامات به قدری تأثیرگذار بوده که حتی آمریکا حاضر به مذاکره در مورد فروش محصولات بزرگترین شرکت هواپیمایی جهان به ایران شده است.

پس میتوان امیدوار بود که ضمن اینکه آسمان کشور تشنه این نوسازی است، راهها و سناریوهای پیشروی ایران برای تأمین نیازهای خود افزایش پیدا کردهاست و تلاش دولت برای انتقال تکنولوژی در این حوزه در حال تبدیل به واقعیت است.

به اشتراک گذاری مطلب

مطالب مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *