بخش خصوصی واقعی

رضا حمزه لو _ رییس کمیسیون نفت ، گاز و انرژی خانه اقتصاد ایران

با اینکه سالهاست اصل ۴۴ قانون اساسي فعال شده است و خصوصی سازی عملا شکل گرفته، اما واقعیت این است که در این فعالیت اقتصادی و در بخش خصوصی آن اتفاقی که باید صورت می گرفت ، انجام نشده است.

بخش خصوصی واقعی

بخش خصوصی

درحال حاضر خصوصی سازی به معنای واقعی شکل نگرفته است و جایگاه بخش خصوصی در کشور آنطور که باید باشد نیست و بسیار با آنچه باید باشد فاصله دارد.

 گاهي به نظر به هدف نزدیک هستیم اما واقعیت این است که بخش خصوصی ما حتی نزدیک به جایگاهی که باید باشد نیست، بنابراین نیاز به بازنگری اساسی در سیستم و فعالیت​های اقتصادی کشور صورت پذیرد و سیستم مالکیت فکری و معنوی فعالیت هایی که در حال نجام است.

برای بهبود شرایط در بخش خصوصی ، بخش اعظم تاسیسات و امکانات کشور در اختیار دولت و یا مجموعه​هایی است که به نوعی عمومی محسوب می شوند، مجموعه​هایی که در ظاهر دولتی نیستند، اما درواقع اهدافشان توسط دولت و وزارتخانه​ها تعیین می شود، مثل صندوق​های بازنشستگی و شرکت​های سرمایه​گذاری از همین جنس، این شرکت​ها باید در فرآیندی طبقه​بندی بشوند و با یک برنامه​ریزی دقیق به بخش خصوصی واگذار شوند.

 بخش خصوصی​هایی که می توانند به صورت مجموعه​های مجزا و شرکت​های خصوصی و یا به صورت شرکت​های عمومی و سهامی عام باشند. متاسفانه سابقه ی سهام عدالت در کشور وجود دارد که به نحو مطلوب انجام نشد، وگرنه آن طرح راهی بود که تمام مردم را سهام دار کرد و در اقتصاد کشور درگیرکرد و از سرمایه خردی که در کشور وجود دارد استفاده کرد، اما این طرح در عمل به صورت یک نماد شکل گرفت و کار ویژه ای انجام نشد و باز هم سهام عدالت در اختیار مدیریت دولت قرار گرفت که با شرایط قبل از این طرح تفاوتی چندانی نکرد.

باید بخش خصوصی را به عنوان یک مجموعه که بیاید و پولی بدهد و یک تاسیساتی را در بخش واگذاری​ها بگیرد، نگاه نکنیم. این واگذاری ها باید به گونه ای باشد که به اهلش صورت بگیرد. چیزی که در تجارب گذشته مشاهده کرده ایم، موارد بسیار زیادی وجود دارد که واگذاری ها به افراد درست و اهل انجام نداده​ایم، و صرفا گفته​ایم هر کس پولی بیشتری بدهد، یا در فلان مزایده مبلغ بالاتری بدهد برنده است، و فارغ از این مسئله که این صنعتی که در حال واگذاری به این شخص است ، آیا این شخص توان مدیریت این صنعت را دارد یا ندارد؟ یا صرفا کسی است که از تمکن مالی برخوردار است.

بخش خصوصی تقویت شود

به همین دلیل مشاهده می کنیم بسیاری از واگذاری ها ، که حتی به بخش خصوصی هم بوده ست، با مشکلات متعددی مثل مشکلات کارگری و کارمندی و … برخورده اند و باعث بروز معضلات اجتماعی شده است و به نتیجه نرسیده است.

مسئله ی دیگر بحث سیاست گذاری کلان در کشور است ، باید برای بخش خصوصی در این سیاست گذاری جایگاه واقعی تعریف شود. و بخش خصوصی از ابتدا در این سیاستگذاری ها نقش داشته باشد. نمی​توان سیاست گذاری​ها در اتاق​های در بسته انجام شود و بعد سیاست های تصمیم گیری شده را به دست بخش خصوصی برای اجرا سپرد.

از طرف دیگر، باید با شرایط اقتصادی ملی و منطقه ای و بین المللی، به تقویت بخش خصوصی پرداخت .برای مثال در شرایط رونق اقتصادی در دنیا، نوعی از سیاست های اقتصادی دنبال می شودو در شرایط رکود، سیاست​های اقتصادی تغییر می کند.

در این شرایط از بخش خصوصی چه توقعی می رود که در شرایط رکود، که هر روز مالیات و ارزش افزده اش زیاد می​شود، سازمان مالیاتی کشور به شدت سخت گیر می شود، نیروی اجتماعی کشور باید حتما سر وقت پرداختی هایش صورت گیرد ،اما بخش خصوصی وقتی فعالیت می​کند، درآمدهایش به عنوان مطالبات همچنان باقی می​ماند و قابل وصول نیست.

 وقتی رکود رخ می دهد باید قوانین و مقررات را به سمتی برد که بخش خصوصی تقویت شود نه اینکه در جهت تضعیف آن گام برداشت. و برای جمع بندی می توان گفت که سیاست گذاری های ما در جهت تقویت بخش خصوصی نیست و بخش خصوصی با اطمینان نمی تواند برنامه ریزی میان مدت انجام دهد، برنامه ریزی بلند مدت هم نه! توان برنامه ریزی میان مدت را هم نخواهد داشت. شرکت ها باید بتوانند حداقل برای ۵ سال اینده برنامه ریزی کنند، نمی گویم برای ۱۵ سال ! در حالی که دنیا برای ۲۰ سال آینده​اش برنامه ریزی می کند .

 وقتی مرتب و مکرر قوانین و مقررات تغییر می کند، سیستم های بانکی کشور گرفتار هستند ، فشار زیادی بر بخش  خصوصی اعمال می شود ، نرخ بهره غیر قابل قبول است، و رکود گرفتاری ایجاد کرده است، و هر ساله هزینه های مدیریت بنگاه های اقتصادی بخش خصوصی در حال افزایش است، خب مسلما این مجموعه معادلاتش را پاسخ نخواهد گفت و باعث می شود به طور مکرر با بنگاههای اقتصادی که درحال تعطیلی؛ انحلال،  ورشکستگی و مشکلات متعدد هستند ، مواجه می شویم.

به اشتراک گذاری مطلب

مطالب مرتبط

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *